Karavan ve Tekne

Tekne Aküsü Nasıl Şarj Edilir? Motor, Şebeke ve Güneşle Lityum Akü Şarjı

Tekne Aküsü Nasıl Şarj Edilir? Motor, Şebeke ve Güneşle Lityum Akü Şarjı

Teknede elektrik, kara taşıtlarına göre daha zorlu şartlarda çalışır: tuzlu su, nem, titreşim ve sınırlı alan. Tekne aküsü nasıl şarj edilir sorusunun cevabı da buna göre biraz farklıdır. Motor, marina elektriği ve güneş paneli olmak üzere üç şarj kaynağı vardır; hepsinin lityum aküye uygun ayarlanması gerekir. Bu yazıda her kaynağı, ayarları ve güvenlik önlemlerini anlatıyoruz.

Teknede akü şarj kaynakları şeması
Üç kaynak, tek servis aküsü.

Servis aküsü ve marş aküsü ayrı düşünülmeli

Teknelerde genellikle iki ayrı akü grubu bulunur: motor marşı için marş aküsü ve aydınlatma, navigasyon, buzdolabı, pompa gibi yükler için servis aküsü. Lityum akü çoğunlukla servis aküsü olarak kullanılır; motor marşı için ayrı bir marş aküsü bırakmak önerilir. İki grubun ayrımı ve doğru kapasite için tekne akü seçimi yazısına, ayrıntılı fark için tekne servis aküsü ve marş aküsü yazısına bakın.

1. Marina (şebeke) elektriği

Limanda 220 V’a bağlandığınızda akü şarj cihazı aküyü besler. LiFePO4 profili olan bir cihaz seçin: tam şarj yaklaşık 14,2-14,6 V (12,8 V’luk akü için), float kapalı ya da 13,4-13,6 V. Akım 0,2-0,5C: 200 Ah akü için 40-100 A. Cihaz kuru, havalandırılan bir yerde olmalı; şebeke hattı kaçak akım rölesinden geçmeli. Teknede şebeke kablosu ve bağlantı tipi marina standartlarına uygun olmalıdır. Şarj cihazı seçenekleri için LiFePO4 şarj cihazları sayfasına bakabilirsiniz.

2. Motor çalışırken

Motorun alternatörü marş aküsünü şarj etmek üzere tasarlanmıştır. Lityum servis aküsünü doğrudan alternatöre bağlamak hem alternatöre zarar verebilir (çok yüksek sürekli akım çeker) hem de akünün doğru şarj profiline sahip olmaz. Bu yüzden marş ve servis hatları arasına bir DC-DC şarj cihazı konur. Bu cihaz alternatör akımını sınırlar, LiFePO4 profiline göre şarj eder ve motor durunca aküyü marş devresinden ayırır. 30-60 A’lik cihazlar çoğu tekne için yeterlidir. Karavandaki mantıkla aynıdır; ayrıntı için karavan aküsü nasıl şarj edilir yazısına göz atabilirsiniz.

Teknede akü şarj güvenlik kontrol listesi
Güvenlik, ıslak ortamda öncelik.

3. Güneş paneli

Güverteye, bimini’ye ya da arka kemere yerleştirilen paneller ile şarj, deniz ortamında en sessiz ve bakımsız çözümdür. Panel ile akü arasına MPPT şarj kontrol cihazı konur; LiFePO4 ayarı yapılır (14,2-14,6 V). Teknede gölgelenme (direk, yelken, bimini) verimi azaltır; paralel bağlantı ya da ayrı MPPT bu kaybı azaltır. Güneş sistemi için kapasite hesaplarına güneş enerjisi akü kapasitesi hesabı yazısından bakabilirsiniz.

Deniz ortamına özel dikkat noktaları

Tuz ve nem. Pabuç ve klemensler bakır-kalay kaplı (tinned) olmalı; açık bakır tuzlu havada hızla oksitlenir. Bağlantıları sızdırmaz kapakla koruyun.

Titreşim. Akü sabitleme kayışı ve plakası zorunludur; dalgalı denizde akü yerinden oynamamalıdır.

Sıcaklık. Makine dairesi sıcaktır; aküyü motordan ve egzozdan uzak, havalandırılan bir bölmeye koyun.

Akım. Çapa vinci ve baş pervanesi gibi yüksek akımlı cihazlar için ayrı akü ve kalın kablo kullanın; servis aküsüne bağlamak BMS’i zorlar.

LiFePO4 şarj ayarları

12,8 V akü için tam şarj 14,2-14,6 V, float 13,4-13,6 V ya da kapalı. Sıcaklık telafisi kapalı olmalı. 0 °C altında şarj yapılmamalı; kış aylarında teknede donma ihtimali varsa ısıtmalı akü ya da kabin içi yerleşim tercih edin: soğuk havada akü kullanımı. Genel şarj bilgisi için LiFePO4 akü nasıl şarj edilir yazısına bakabilirsiniz.

Aküyü izleyin

Bluetooth BMS, teknede çok işe yarar: akü doluluğunu ve çekilen akımı telefondan görürsünüz; gece demirde iken tüketim izlenir. BMS’in koruma işlevleri akü aşırı şarj ve aşırı deşarj olmasına karşı güvence sağlar. BMS hakkında BMS nedir yazısına göz atın.

Sık yapılan hatalar

  • Alternatörü lityum aküye doğrudan bağlamak.
  • Kurşun-asit şarj profiliyle lityum şarj etmek.
  • Sigorta ve ana şalter koymamak.
  • Marş ve servis akülerini birleştirmek.
  • Kablo ve bağlantı kalitesinde ödün vermek.

Özet

Tekne aküsünü şebeke şarj cihazı, DC-DC ve MPPT ile LiFePO4 profiline göre şarj etmek ve sistemi tuzlu nemli ortama uygun kurmak en doğru yoldur. Tekneye uygun aküler karavan, tekne ve güneş enerjisi aküleri sayfasında.

Bu konuyla ilgili ürünler

İlgili yazılar

Sık sorulan sorular

Tekne aküsünü motor çalışırken şarj edebilir miyim?

Evet; ama lityum servis aküsü için alternatör ile akü arasına DC-DC şarj cihazı koyun. Doğrudan bağlantı alternatöre zarar verebilir.

Marinada akü şarjı için hangi cihaz gerekir?

LiFePO4 profili olan bir şebeke şarj cihazı; tam şarj yaklaşık 14,2-14,6 V ve uygun akım (0,2-0,5C).

Tuzlu su aküye zarar verir mi?

Doğrudan temas zarar verir; bağlantılar ve kasa sızdırmaz olmalı, kablo ve pabuçlar kalay kaplı bakır olmalıdır.

Güneş paneli teknede yeterli mi?

Küçük ve orta teknelerde günlük tüketimi karşılayabilir. Gölgelenmeyi azaltmak ve MPPT kullanmak verimi artırır.

Aracınız veya sisteminiz için hangi akünün uygun olduğundan emin değilseniz, bize WhatsApp veya iletişim formundan yazın; modelinizi öğrenip uygun paketi birlikte belirleyelim.