Uygun Vade Oranlarıyla 12 Taksit İmkanı - %4 Havale/EFT İNDİRİMİ - 3000 TL üzeri ÜCRETSİZ KARGO
Peukert Yasası Nedir? 100 Ah Kurşun Akü Neden 60 Ah Verir, LiFePO4 Vermez?
Aküyü satın alırken üzerinde 100 Ah yazıyor; ama elektrikli aracınızda ya da invertörünüzde yüksek akım çekince aküden 100 Ah almıyorsunuz. Menzil beklediğinizden kısa. Bunun arkasındaki fizik kuralına Peukert yasası denir. Peukert yasası, bir akünün gerçek kapasitesinin deşarj akımı arttıkça azaldığını anlatır. Bu fark kurşun asit akülerde belirgin, LiFePO4’te ise çok küçüktür. Bu yazıda bunu sade rakamlarla gösteriyoruz.

Kapasite neden akıma bağlı?
Akü üreticisi kapasiteyi genellikle belirli bir deşarj süresinde, örneğin 20 saatlik oranda ölçer. 100 Ah’lik bir akü 20 saatte boşalacak şekilde 5 amper çekildiğinde 100 Ah verir. Aynı akü 50 amperle çekildiğinde ise çok daha kısa sürede boşalır ve toplamda 100 Ah’in çok altında verir. Nedeni iç direnç ve kimyasal tepkimelerin hızıdır: yüksek akımda akü içindeki kimyasal reaksiyonlar yetişemez, gerilim düşer ve kesme gerilimine erken ulaşılır.
Peukert formülü
Peukert yasasına göre bir akünün T süresi, T = H × (C / (I × H))^k formülüyle bulunur. Burada C etiket kapasitesi, H etiketin ölçüldüğü saat (20 saat), I çekilen akım, k Peukert sabiti. Kurşun asit akülerde k yaklaşık 1,1 ile 1,3 arasındadır; LiFePO4’te 1,0’a çok yakındır (1,03-1,05). k = 1 olması akünün kapasitesinin akıma hiç bağlı olmaması anlamına gelir. Örnek: 100 Ah kurşun akü, k = 1,2 ile 50 amper çekilirse süre 20 × (100 / 1000)^1,2 yaklaşık 1,26 saat olur; bu da yaklaşık 63 Ah demektir. Bunu 100 amperde yaparsanız yaklaşık 55 Ah elde edersiniz. Yani etiket kapasitesinin yarısına yakınını bile kullanamayabilirsiniz.
Tablo: 100 Ah kurşun akü
k = 1,2 ile hesaplandığında 100 Ah kurşun akü şu kapasiteleri verir: 5 amperde 100 Ah, 10 amperde yaklaşık 87 Ah, 20 amperde yaklaşık 76 Ah, 50 amperde yaklaşık 63 Ah, 100 amperde yaklaşık 55 Ah. Gerçek değerler üretici ve akünün durumuna göre değişir; yaşlanmış akülerde k daha yükselir. LiFePO4’te aynı koşullarda kapasite yaklaşık yüzde 95 ve üzerinde kalır. Yani yüksek akımla çalışan sistemlerde (elektrikli araç, invertör, marş) lityumun avantajı katlanarak artar.
Pratik sonuç
Elektrikli araçta yüksek akımla çalıştığınız için kurşun asit akü (jel, AGM) etiketteki kapasiteyi vermez; menzil bu nedenle beklenenden kısadır. Aynı kapasitedeki LiFePO4 paket hem akımdan daha az etkilenir hem de kapasitesinin yüzde 90’ını kullanılabilir kılar; böylece gerçekte alınan enerji kat kat fazla olabilir. Jel ile lityumun gerçek kullanım farkı için LiFePO4 akü verimi: kurşun aküye göre ne kadar enerji kazandırır ve jel akü mü LiFePO4 mü yazılarına bakın.
C oranı ile ilişkisi
C oranı deşarj akımının kapasiteye oranıdır: 100 Ah akü için 100 amper 1C eder. Peukert etkisi yüksek C oranlarında büyür. Akımın kapasiteye oranını anlamak için C oranı nedir yazısına göz atın. LiFePO4 paketler 1C ve üstünde bile kapasiteyi büyük ölçüde korur; sitemizdeki hücreler için C oranları ürün sayfalarında belirtilir.
Kendi aküm için nasıl hesaplarım?
İlk adım, aküde yazan kapasitenin hangi saat oranında ölçüldüğünü öğrenmektir (genelde 20 saat; bazı akülerde 10 ya da 100 saat). İkinci adım, çektiğiniz gerçek akımı ölçmektir. Üçüncü adım, kurşun akü için k değerini (genelde 1,2) tahmin edip formülü uygulamaktır. Sonuç size gerçekçi çalışma süresini verir. LiFePO4 için bu hesaba gerek yoktur; etiket kapasitesi çoğu zaman bire bir kullanılabilir. Akü çalışma süresini adım adım hesaplamak için akü çalışma süresi nasıl hesaplanır yazısı yardımcı olur.
Özet
Kurşun asit akü yüksek akımda etiketteki kapasiteyi vermez; Peukert yasası bunu açıklar. LiFePO4’te bu etki çok küçüktür. Elektrikli araç ve invertör gibi yüksek akımlı kullanımlarda lityuma geçmenin pratik karşılığı budur. Araç modeline uygun paketler için elektrikli araç aküleri kategorisine bakabilirsiniz.
Bu konuyla ilgili ürünler
İlgili yazılar
- C Oranı Nedir? Akü Şarj ve Deşarj Hızını Anlamak: 0,5C, 1C, 2C Ne Demek?
- Akü Çalışma Süresi Nasıl Hesaplanır? Cihaz Gücüne Göre Kaç Saat Gider?
- LiFePO4 Akü Verimi: Kurşun Aküye Göre Ne Kadar Enerji Kazandırır?
- Jel Akü mü LiFePO4 mü? Ömür, Ağırlık ve Maliyet Karşılaştırması
Sık sorulan sorular
Peukert yasası nedir?
Akü kapasitesinin deşarj akımı arttıkça azalmasını anlatan kuraldır.
Peukert sabiti kaç olmalı?
Kurşun asitte yaklaşık 1,1-1,3; LiFePO4’te yaklaşık 1,0-1,05.
LiFePO4’te Peukert etkisi var mı?
Çok küçüktür; kapasite yüksek akımda bile yüzde 95 ve üzerinde kalır.
100 Ah kurşun akü 50 A’de kaç Ah verir?
k = 1,2 ile yaklaşık 63 Ah.
Aracınız veya sisteminiz için hangi akünün uygun olduğundan emin değilseniz, bize WhatsApp veya iletişim formundan yazın; modelinizi öğrenip uygun paketi birlikte belirleyelim.





























