LiFePO4 Rehberi

LiFePO4 Akü Veri Sayfası Nasıl Okunur? C Oranı, Nominal Kapasite ve Akım Değerleri

LiFePO4 Akü Veri Sayfası Nasıl Okunur? C Oranı, Nominal Kapasite ve Akım Değerleri

Bir lityum akü satın alırken ürün sayfasındaki sayılar ilk bakışta yabancı görünür: nominal gerilim, C oranı, sürekli akım, tepe akım, DoD… Oysa LiFePO4 akü veri sayfası doğru okunduğunda iki ürünü adil biçimde karşılaştırmanın en güvenilir yoludur. Bu yazıda en sık görülen terimleri, neye dikkat etmeniz gerektiğini ve hesapları gösteriyoruz.

LiFePO4 akü veri sayfası terimleri tablosu
Terimleri bilmek, ürünleri adil karşılaştırmanızı sağlar.

Nominal gerilim ve hücre sayısı

LiFePO4 hücrenin nominal gerilimi 3,2 V’tur. Bir akü etiketinde “12,8 V” yazıyorsa dört hücre seridir (4S). “25,6 V” sekiz, “51,2 V” on altı, “76,8 V” yirmi dört hücre demektir. Tam şarj gerilimi hücre başına yaklaşık 3,65 V olduğundan 12,8 V’luk bir paket 14,6 V’a kadar şarj edilir. Bu rakamlar uyuşmuyorsa veri sayfasında hata vardır ya da başka bir kimya söz konusudur. Kimya farkını lityum akü çeşitleri yazımızda anlattık.

Nominal kapasite ve gerçek kapasite

Nominal kapasite, üreticinin belirli koşullarda (genelde 25 °C ve 0,2-0,5C deşarj) ölçtüğü kapasitedir. Etikette “100 Ah” yazan ürün bu değeri tutturmalıdır; güvenilir üreticiler hatta biraz fazlasını verir (örneğin 105 Ah net). Kapasiteyi enerjiye (Wh) çevirmek için gerilimle çarpın: 12,8 V × 100 Ah = 1.280 Wh. Wh bazında karşılaştırma yapmak için LiFePO4 akü fiyatları yazısındaki TL/Wh yöntemine bakın.

C oranı: akünün “hızı”

C oranı, kapasiteye göre akımın bir ölçüsüdür. 100 Ah’lik bir akü için 1C = 100 A, 0,5C = 50 A, 2C = 200 A’dir. Veri sayfasında genellikle iki değer görürsünüz: şarj için önerilen/maksimum C oranı (çoğunlukla 0,5C veya 1C) ve deşarj için sürekli ve tepe C oranı. Sürekli deşarj akımı, uzun süre çekilebilecek akımdır; tepe akım ise sadece kısa süre (örneğin 10 saniye) izin verilen değerdir.

C oranı hesabı
C oranı, akünün kapasiteye göre ne kadar hızlı boşaltılabileceğini gösterir.

Sürekli akım, BMS ve sizin yükünüz

Aküden çekeceğiniz sürekli akım, veri sayfasındaki sürekli akım değerinin altında olmalıdır. Bu değeri çoğunlukla hücreler değil BMS belirler. 12 V sistemde 1.500 W’lık bir invertör yaklaşık 130 A çekeceği için sürekli 100 A veren bir akü yeterli olmaz. Tepe akım, motor kalkışı veya invertörün ilk çalışması gibi kısa süreli ani çekişler içindir; sürekli akım yerine geçmez. Kapasite seçiminde bu akımları da hesaba katmanız gerekir: lityum akü kapasitesi seçimi yazısı örnekleri veriyor.

Döngü ömrü: koşula bakın

“3.000 döngü” yazan bir veri sayfası tek başına çok az şey söyler. Hangi deşarj derinliğinde (DoD), hangi sıcaklıkta ve hangi şarj/deşarj hızında ölçülmüştür? %100 DoD’de 2.000, %80 DoD’de 3.500 döngü bambaşka şeylerdir. Ayrıca “kapasite %80’e düşene kadar” gibi ömrün sonunu da belirtmelidir. Ömrü yıla çevirmek için LiFePO4 akü ömrü yazısındaki yöntemi kullanabilirsiniz.

Sıcaklık aralıkları

Veri sayfası şarj ve deşarj için ayrı sıcaklık aralıkları verir. Şarj aralığı çoğunlukla 0-45 °C, deşarj aralığı -20 ile 60 °C arasıdır. Kış kullanımınız varsa bu satırı mutlaka kontrol edin; ayrıntı için soğuk havada LiFePO4 akü yazımıza bakın.

Koruma sınıfı, boyut ve ağırlık

IP değeri (örneğin IP65) toz ve suya karşı koruma seviyesidir; açık havada kullanılacak akülerde önemlidir. Ağırlık ve boyut ise yuvaya sığma ve taşıma için kritiktir. 12,8 V 100 Ah bir LiFePO4 akünün yaklaşık 11-14 kg gelmesi beklenir; veri sayfasındaki ağırlık bu aralığın çok altındaysa kapasite doğruluğunu sorgulayın.

BMS özellikleri ve iletişim

Veri sayfasında BMS’in hangi korumaları sağladığı (aşırı şarj, aşırı deşarj, kısa devre, aşırı akım, sıcaklık, balans) ve varsa iletişim türü (Bluetooth, RS485, CAN) yazmalıdır. Bluetooth için Bluetooth bağlantısı yazısını inceleyin.

Kısa kontrol listesi

  1. Gerilim ve hücre sayısı tutarlı mı?
  2. Kapasite nominal mi, net mi?
  3. Sürekli akım, yükünüzden yüksek mi?
  4. Döngü ömrü hangi koşulda verilmiş?
  5. Sıcaklık aralıkları kullanımınıza uygun mu?
  6. Ağırlık ve boyut mantıklı mı?
  7. Garanti süresi ve kapsamı net mi?

İki ürünü veri sayfasıyla karşılaştırmak

Elinizde iki akü olsun: A ürünü 12,8 V 100 Ah, sürekli 100 A, 4.000 döngü (%80 DoD); B ürünü 12,8 V 100 Ah, sürekli 50 A, 6.000 döngü (%50 DoD). İlk bakışta B daha uzun ömürlü görünür, ama yalnızca %50 deşarjda ölçülmüştür; %80 deşarjda sayısı daha az olacaktır. Sürekli akımı da yarı: 1.000 W’lık invertör çalıştıracaksanız B yetmez. Aynı koşullara getirmeden yapılan karşılaştırma yanıltır.

Veri sayfasında bulunmaması gereken şeyler

“Sonsuz döngü”, “ömür boyu dayanır”, “%100 güvenli” gibi mutlak ifadeler, ölçülebilir olmadıkları için güvenilir ürünlerde yer almaz. Birimsiz (Ah yerine “amper” yazan) kapasite iddiaları ya da koşul belirtmeyen döngü sayıları da zayıf işaretlerdir.

Veri sayfası ile gerçek hayat arasındaki fark

Veri sayfasındaki değerler laboratuvar koşullarında ölçülür: sabit sıcaklık, kontrollü yük. Gerçek hayatta sıcaklık değişir, akımlar dalgalanır ve şarj tam olmayabilir. Ürünün sizin için ne anlama geldiğini yorumlarken değerlerden %10-15’lik bir tolerans payı bırakmak akıllıcadır. Örneğin 100 Ah’lik bir akü ile 1.280 Wh yerine 1.100-1.150 Wh’lik kullanılabilir enerjiyi planlayın.

Bu konuyla ilgili ürünler

İlgili yazılar

Sık sorulan sorular

Nominal kapasite ile gerçek kapasite aynı mı?

Nominal kapasite üreticinin etiket değeridir. Gerçek kapasite ölçüme, sıcaklığa ve deşarj hızına göre biraz farklı çıkabilir; güvenilir ürünlerde nominal değeri tutar veya aşar.

C oranı yüksek olması iyi mi?

Yüksek C oranı aküden daha yüksek akım çekebileceğiniz anlamına gelir. İhtiyacınız yoksa gerekmez; ama yüksek akımlı bir yük (invertör, motor) için ihtiyaç duyarsınız.

Tepe akım ile sürekli akım farkı nedir?

Sürekli akım uzun süre çekilebilir; tepe akım yalnızca birkaç saniye süren ani çekişlerdir. Sistemi sürekli akıma göre boyutlandırın.

Veri sayfası olmayan akü almalı mıyım?

Hayır. Veri sayfası yoksa gerilim, kapasite, akım ve döngü ömrünü doğrulayamazsınız; bu önemli bir uyarı işaretidir.

Aracınız veya sisteminiz için hangi akünün uygun olduğundan emin değilseniz, bize WhatsApp veya iletişim formundan yazın; modelinizi öğrenip uygun paketi birlikte belirleyelim.