Jel Aküden Lityuma Geçiş

Jel Akü ile Lityum Akü Paralel Bağlanır mı? Karışık Sistemin Riskleri

Jel Akü ile Lityum Akü Paralel Bağlanır mı? Karışık Sistemin Riskleri

Aracınızdaki jel aküleri bir an önce değiştiremiyorsunuz; yeni bir LiFePO4 pak aldınız ve “eskiyle birlikte paralel bağlasam olur mu?” diye düşünüyorsunuz. Bu soru çok sık soruluyor ve yanıtı kısa: jel akü ile lityum akü paralel bağlanmaz. Neden bağlanmadığını ve eğer iki sistemi bir arada kullanmanız gerekiyorsa doğru yöntemi anlatıyoruz.

Jel akü ve LiFePO4 farkları tablosu
İki farklı dünya.

Neden paralel bağlanmaz?

Paralel bağlı iki akü aynı gerilimde çalışmak zorundadır; birinin gerilimi diğerinden farklıysa, aralarında akım akar. Jel ve LiFePO4’ün gerilim eğrileri farklıdır: aynı doluluk seviyesinde LiFePO4 jel aküden yüksek gerilimde durur. Dolu bir lityum akü, boşta yaklaşık 13,3 volttadır; dolu bir jel akü ise yaklaşık 12,85 volttur. Bunları birbirine bağladığınızda lityum akü jel aküyü şarj etmeye çalışır, kontrolsüz bir akım akar ve ikisi birden sorun yaşayabilir.

Şarj profilleri uyuşmaz

Jel akü kendine özgü üç aşamalı bir profille şarj edilir ve dolduktan sonra “float” gerilimde tutulur. LiFePO4 ise CC/CV ile şarj olur, float gerekmez. Tek bir şarj kaynağından iki aküyü beslediğinizde ya jel akü fazla gerilim görür (kuruma ve ömür kaybı), ya lityum yeterince dolmaz. Her ikisinin birden doğru şarj edilmesi tek profille mümkün değildir. Şarj cihazı seçimi için jel akü şarj cihazı LiFePO4 için kullanılır mı yazısına bakın.

BMS’in rolü

Lityum paketteki BMS, aşırı akım, aşırı şarj ve düşük gerilimde devreyi keser. Jel akü yanında paralelde bu kesmeler beklenmedik sonuçlar doğurur: BMS devreyi kestiğinde jel akü bütün yükü bir anda üstlenir ve zorlanır; jel akü şarj olurken lityumdan akım alırsa BMS bunu “aşırı akım” olarak görüp devreyi kesebilir. Böyle bir sistemde hangi akünün ne zaman devrede olduğu belirsizleşir; hata ayıklaması zorlaşır.

İç direnç farkı

LiFePO4’ün iç direnci jel aküden çok daha düşüktür. Paralel bağlandığında yükün çoğu lityum tarafından çekilir; jel akü fazla katkı vermez ama kendi kapasitesini de korumaz. Sonuçta lityum aküyü daha çok zorlarsınız, jel aküyü ise sürekli yarım şarjda tutarak sülfatlaşmaya sürüklersiniz.

Doğru çözüm: ayrı hatlar

İki farklı akü türünü aynı araçta ya da teknede kullanmanız gerekiyorsa, doğrudan paralel bağlamak yerine ayrı hatlar kurun. Örneğin motoru çalıştıran (marş) aküyü jel ya da kurşun asitte tutup, yaşam (servis) tarafını lityumla kurabilirsiniz. İkisini alternatör ya da şarj kaynağından DC-DC dönüştürücü ya da akıllı izolatör üzerinden besleyin; böylece her akü kendi şarj profiliyle şarj edilir. Marş ve servis aküsü ayrımı için tekne servis aküsü ile marş aküsü arasındaki fark yazısına bakın.

Elektrikli araçta ne yapmalı?

Elektrikli araçlarda tüm akü grubunu birden değiştirmek gerekir; jel ile lityumu karıştırmak mümkün değildir. Aracın gerilimi (48, 60 ya da 72 V) lityum pakette de aynı olmalıdır; jelden lityuma geçişin adımlarını jel akü yerine lityum kullanılır mı yazısında bulabilirsiniz. Model bazlı seçenekler için elektrikli araç aküleri kategorisine göz atın.

Eski jel aküleri ne yapmalı?

Aküleri sökün ve geri dönüşüme verin; yeniden kullanmak üzere saklayacaksanız yarım şarjla serin bir yerde bekletin ve zaman zaman şarj edin. Geri dönüşüm için eski akü geri dönüşümü nasıl yapılır yazısına göz atın.

Kısa kural

Farklı kimya, farklı gerilim, farklı kapasite, farklı yaş: bunlardan biri bile varsa aküleri doğrudan paralel bağlamayın. Aynı üretici, aynı model, aynı kimya ve aynı yaş ideal olandır; bu da çoğu zaman yalnızca yeni bir setle mümkündür.

Bu konuyla ilgili ürünler

İlgili yazılar

Sık sorulan sorular

Jel akü ile lityum akü paralel bağlanır mı?

Hayır; gerilim eğrileri, şarj profilleri ve iç dirençleri farklı olduğu için paralel bağlantı önerilmez.

İkisini aynı araçta kullanabilir miyim?

Evet, ama ayrı hatlarda: DC-DC dönüştürücü ya da izolatörle her aküyü kendi profiliyle besleyin.

Seri bağlayabilir miyim?

Önerilmez; farklı kimya ve kapasiteler seri hatta dengesizliğe yol açar.

Elektrikli araçta karışık sistem olur mu?

Hayır; tüm akü grubunu aynı kimyada yenilemek gerekir.

Aracınız veya sisteminiz için hangi akünün uygun olduğundan emin değilseniz, bize WhatsApp veya iletişim formundan yazın; modelinizi öğrenip uygun paketi birlikte belirleyelim.